Κι εσύ Βρούτε; Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Η πολιτική ζωή μας έχει θεατρικό ενδιαφέρον. Οι πολιτικές ειδήσεις ανακοινώνονται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σαν ρεπορτάζ τροχαίου ατυχήματος, αιματηρής ληστείας και απεχθούς εγκλήματος. Σαν θέαμα, στην κυριολεξία.
Το σύνολο του πολιτικού κόσμου, με σοβαρούς εκπροσώπους από όλα τα κόμματα, έχουν μοναδική καθημερινή ενασχόληση να πιάνουν στασίδι σε εκπομπές λόγου και διαλόγου, να ξιφουλκούν εναντίον όλων, να συνωμοσιολογούν ακόμη και να ραδιουργούν.
Ο διχασμός που επέφερε στα πολιτικά κόμματα η συμφωνία των Πρεσπώνέχει περισσότερη προστιθέμενη συναισθηματική αξία στα μάτια των πολιτών, παρά ουσιαστική χρησιμότητα. Λείπουν το όραμα του πραγματικού με την καθαρή ματιά του ρεαλιστικού. Αφήνεται στους ιστορικούς και αναλυτές του μέλλοντος να κρίνουν και να αποφανθούν για το ποιες είναι οι περιπτώσεις που συνιστούν πράγματι πολιτική προδοσία και ποιες υπεύθυνη  πολιτική πράξη.
Σ’ αυτό συνηγορεί και η προσήλωση των πολιτών να ανακαλύπτουν «ανθέλληνες» και να βλέπουν παντού Εφιάλτες.
Ο αντίλογος, η άλλη άποψη, η διαφωνία, το τίμημα της μαζικής άλλης γνώμης, είναι ασήκωτα βάρη και οδηγούν σε έναν φαύλο κύκλο.
Ροκανίζουν καρέκλες αρχηγών πολιτικών κομμάτων, διαλύουν κομματικούς συνασπισμούς, η παντοδυναμία των μέχρι χθες ηγετών αμφισβητείται, με αποτέλεσμα ο πιο ασήμαντος πολιτικός παράγων να έχει άποψη και να δημοσιοποιείται μαζικά.
Ζούμε στην εποχή της απόλυτης προσωπικής «πολιτικής αναρχίας» και οδηγούμαστε σε ένα αναπόφευκτο συμπέρασμα. Έφτασε το τέλος της κομματικής ομοιογένειας, όπως την ξέραμε στα χρόνια της μεταπολίτευσης.
Ανομοιογενής πολιτική πανσπερμία, παλεύει να επιβιώσει και να προφυλαχτεί από φίλια και εχθρικά μαχαιρώματα.
Οι τέσσερις πρόθυμοι. Οι τρεις συσκέπτονται, οι δύο διαψεύδουν. Ο ένας επέλεξε την ανατροπή. Οι μετοχές των πολιτικών, του συνόλου του πολιτικού κόσμου, πέφτουν καθημερινά στο χρηματιστήριο της αξιοπιστίας των πολιτών.
Αίμα, όλων των κομματικών αποχρώσεων, ρέει σαν ορμητικός χείμαρρος και πλημμυρίζει τα πάντα. Γεμίσαμε από μαύρες πλερέζες, κομματικές κηδείες και πάσης φύσεως «Ορφανά» που γυρεύουν εναγωνίως ανάδοχη οικογένεια.
Και το σήριαλ συνεχίζεται με αμείωτο ενδιαφέρον και ποσοστά υψηλής τηλεθέασης.
Στα δελτία πολιτικού καιρού καταγράφονται καθημερινά έκτακτες θύελλες,καταιγίδες ανακοινώσεων των διαφωνούντων, και βοριάδες που παγώνουν τις κομματικές θερμοκρασίες.
Στην προσπάθεια ερμηνείας των ανερμήνευτων στη μαγική πολιτική γυάλινη εικόνα, χωράει μόνο μια ερμηνεία. Η προσωπική πολιτική επιβίωση. Από εδώ και πέρα, κάθε μέρα η ίδια φράση.
Κι εσύ Βρούτε;

Κάλπη-κη επικοινωνία. Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Ο ακαδημαϊκός και λογοτέχνης Άγγελος Τερζάκης, πριν από εξήντα πέντε χρόνια, προείδε ευφυώς ότι «Η επικοινωνία στο μέλλον θα αντικαταστήσει την πολιτική και αντί οι πολιτικοί να κυνηγούν τις λύσεις, θα κυνηγούν τη συμπάθεια».
Και μετά από τόσα χρόνια, είναι σήμερα τόσο επίκαιρο.
Ζούμε σε μια εποχή, όπου η ιχνηλάτηση των ορίων ανάμεσα στην πολιτική και την επικοινωνία είναι δύσκολη, αν δεν είναι αδύνατη. Το επικοινωνείν απασχολεί καθημερινά όλα τα πολιτικά κόμματα. Πιστεύουν ότι οι πολιτικές μάχες κερδίζονται με επικοινωνιακούς μηχανισμούς και όχι στο πεδίο της πολιτικής. Τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα εντελώς κούφια τις περισσότερες φορές, χρησιμοποιούνται για αλλαγή πολιτικής ατζέντας, κουκούλωμα πραγματικότητας, μεταστροφή του εις βάρος τους κλίμα, κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.
Απαραίτητος σύμμαχος, του διαρκούς επικοινωνιακού πολέμου τα ετοιμοπόλεμα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και τα δελτία ειδήσεων των ραδιοφώνων και τηλεοράσεων.
Βαφτίζουν τις πληροφορίες «εκτιμήσεις» και μεγαλοποιούν τις πιο ασήμαντες ειδήσεις παραβιάζοντας χωρίς αιδώ την κοινή λογική. Αυτοδιαψεύδονται τις περισσότερες φορές αδιαφορώντας για την εικόνα τους. Οι  κωλοτούμπεςέχουν γίνει καθημερινή συνήθεια, σαν ένα αναφαίρετο δικαίωμα που δεν μπορεί να τους στερήσει κανείς.
Στην κρισιμότερη εκλογική αναμέτρηση των τελευταίων ετών τα σκήπτρα θα δοθούν και πάλι στην κάλπη-κη επικοινωνία.
Με υποσχέσεις και σχεδιασμούς που μέσα σε ελάχιστο διάστημα, μετά τις εκλογές, θα διαψευστούν. Κάλπη-κες υποσχέσεις από πολιτικά κόμματα σε αποδρομή, αδιέξοδο, εκτός πραγματικότητας.
Αντί να αναμένουν να επιστρέψουν τα πράγματα σε αξιοπρεπή επίπεδα, με μείωση της φορολογίας, της ανεργίας και της φτώχειας, συνεχίζουν το γνωστό τροπάρι – δίπολο αριστεράς, δεξιάς, του λαϊκισμού, της παροχολογίας και με το μοιρολατρικό μότο «τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν». Πρώτοι διδάξαντες οι αριστεροί κυβερνώντες και ακολουθούν το ίδιο μότο, οι ερχόμενοι στην κυβέρνηση.
Τα επικοινωνιακά συνθήματα στο προσκήνιο και ο διάλογος, η συνεργασία, η σύγκλιση θέσεων στα παρασκήνια σε συνθήκες κρυφού σχολειού.
Το θετικό μέλλον της χώρας, οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται, η τήρηση των δημοκρατικών θεσμών, οι εθνικές εντάσεις, θα πρέπει να είναι μέρος της προεκλογικής επικοινωνίας και όχι οι ανούσιες αντεγκλήσεις και τα πολιτικά ξεκατινιάσματα. Φυσικά, μια επικοινωνιακή μάχη δεν μπορεί να κερδηθεί χωρίς τα επικοινωνιακά μηνύματα και εργαλεία πολιτικής επικοινωνίας.
Ο λαός θα πρέπει να απαιτεί να αναλάβουν την τύχη του ηγέτες που δεν λαϊκίζουν, δεν μοιράζουν φρούδες ελπίδες και κάλπη-κες υποσχέσεις. Πολιτικοί που κρύβουν κάτω από το χαλί τις δύσκολες πολιτικές που απαιτούνται για το μέλλον του τόπου, δεν έχουν θέση στις επιλογές ψήφου των πολιτών.

Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Θεέ μου, τι θα δούμε… Του Θανάση Παπαμιχαήλ

«Θεέ μου τι σου κάναμε» είναι ο τίτλος μιας γαλλικής κινηματογραφικής κωμικής ταινίας, που έσπασε ρεκόρ εισπράξεων τον περασμένο χρόνο. Το θέμα της ταινίας γνωστό. Ένας πατέρας παντρεύει τις κόρες του με «ξένους» γαμπρούς.
Στα καθ’ ημάς, μια παράφραση του τίτλου της ταινίας σε «Θεέ μου τι θα δούμε…» και τη νέα χρονιά.
«Θεέ μου τι θα δούμε…» συμμετέχοντες, νυν βουλευτές του συγκυβερνώντος κόμματος, να προσχωρούν στον έτερο συγκυβερνήτη με στόχο τη στήριξη του και παράλληλα τη δική τους στήριξη, μέσα από τα ψηφοδέλτια του, ως υποψήφιοι βουλευτές;
Αποστασία, πολιτική επιβίωση, ρεζίλια της πολιτικής ουδόλως τους ενδιαφέρουν οι χαρακτηρισμοί που ακούγονται. Άπαντες όλοι, που θα έλεγε και ο Αλέφαντος, ξεγραμμένοι δεδομένου ότι η εκλογή τους αδύνατη και ο ρόλος τους ως «χρήσιμοι ηλίθιοι» τελειωμένος.
Αποδυναμωμένοι, δακτυλοδεικτούμενοι και στιγματισμένοι, θα πεταχτούν οσονούπω στον Καιάδα της πολιτικής.
«Θεέ μου τι θα δούμε…» μια «πλειοψηφία τσέπης» να ψηφίζει, κατά δήλωση της,  μια εθνικά επωφελή συμφωνία και επικύρωση της, και οι λοιπές αντιπολιτευτικές δυνάμεις να απέχουν; Τόσα χρόνια, τόσοι πρωθυπουργοί δεν την είδαν να την φέρουν για ψήφιση, και τώρα «άρον – άρον» να ψηφιστεί από «συρραφή» οριακού αριθμού βουλευτών;
Γνωρίζουν οι υπογράφοντες τη συμφωνία, ότι θα μείνουν στην ιστορία;
«Θεέ μου τι θα δούμε…» προϊόντος του εκλογικού χρόνου, στην παρουσίαση των ειδήσεων από τα Μαζικά Μέσα Ενημέρωσης. Ο κώδικας δημοσιογραφικής δεοντολογίας θα ακολουθηθεί κατά το δοκούν. Η τρίχα θα γίνεται τριχιά, οι κατσαρίδες και τα ράντζα στα νοσοκομεία θα επανέλθουν στις οθόνες των τηλεοράσεων και οι «αβανταδόροι» κυβέρνησης και αντιπολίτευσης θα πιάνουν καθημερινά στασίδι στα πρωινάδικα και βραδινά πολιτικά σόου.
Δικαστικές διώξεις, γίδες στις πλάτες πολιτικών θα ακούσουμε και θα δούμε σε όλα τα δελτία των ειδήσεων.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ξεκατίνιασμα θα πιάσει κόκκινο και οι τιμές κάθε τρολ θα κυμαίνονται από 0,60 έως διορισμό στο δημόσιο! Θα γεμίσουμε από κουκουλοφόρους μάρτυρες ενώ για τους «προστατευόμενους» πολίτες καμία μέριμνα!
«Θεέ μου τι θα δούμε…» στην Αυτοδιοίκηση με το νέο εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής. Δήμαρχοι μειοψηφίας και αντιπολιτεύσεις πλειοψηφίας. Παραιτήσεις εκλεγμένων τοπικών αρχόντων, λόγω αδυναμίας ψήφισης και του πιο απλού δημοτικού έργου, αναμένονται από το τέλος του νέου χρόνου. Πολλοί διαισθάνονται ότι δεν έχουμε δει ακόμη τίποτα από τα ευτράπελα που θα ζήσουμε στη νέα αυτοδιοικητική περίοδο. Η αποδρομή που ξεκίνησε με τις αναρίθμητες γραφικές υποψηφιότητες.
«Θεέ μου τι θα δούμε…» με τη στοχοπροσήλωση των πολιτικών μας κομμάτων στον λαϊκισμό, στην εμμονή της κατοχής της εξουσίας, στην αδυναμία υλοποίησης των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων και στη διανομή φρούδων ελπίδων στους πολίτες.
«Θεέ μου τι θα δούμε…» με τις επιλογές, από το εκλογικό σώμα, αξιωματούχων για τη Βουλή, Ευρωβουλή και Αυτοδιοίκηση. Θα κυριαρχήσουν πάλι οι αστρολόγοι, οι αστέρες της τηλεόρασης και του life style, οι ασόβαροι που  υπόσχονται τα πάντα και ενδιαφέρονται για «καρέκλες» και άλλα παρόμοια;
«Θεέ μου τι θα δούμε…» τη νέα εκλογική χρονιά που διανύουμε!
 
Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

«Συ είπας». Του Θανάση Παπαμιχαήλ

«Συ είπας» και ένα μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων ψηφοφόρων, τα αποδέχτηκαν και χωρίς καμία ειρωνική διάθεση, τα ξαναθυμίζουμε.
«Συ είπας» ότι θα μας έβγαζες με ένα νόμο από τα μνημόνια, από τη λιτότητα, θα πήγαινες τον κατώτατο μισθό ψηλά, πολύ ψηλά, θα καταργούσες τον παράλογο φόρο, αλλά πέρασαν κοντά 4 χρόνια μέσα σε σύννεφα από αυταπάτες. Κι εγώ σε πίστεψα.
«Συ είπας» ότι η Ελλάδα χρειάζεται επενδύσεις, θέσεις εργασίας, μείωση φορολογίας των επιχειρήσεων, σπάσιμο αυγών και κόψιμο κεφαλών. Τα ξέχασες στο βωμό ιδεοληψιών και αγκυλώσεων. Κι εγώ τα πλήρωσα.
«Συ είπας» ότι έφερες τη χώρα στην κανονικότητα. Ποια κανονικότητα εννοείς, όταν επιχειρήσεις κλείνουν η μία μετά την άλλη, το ένα τρίτο των πολιτών ζουν με επιδόματα, οι νέοι ονειρεύονται να ξενιτευτούν, οι επενδυτές είναι είδος προς εξαφάνιση και μεγάλες πολυεθνικές την κάνουν για κοντινές μας χώρες με σταθερό φορολογικό σύστημα. Κάποιος από τους δύο μας δεν ζει στην κανονικότητα, και αυτός δεν είμαι εγώ!
«Συ είπας» ότι θα έλυνες με μιας τα προβλήματα του τόπου, με το μαγικό ραβδάκι, με τους άσπιλους σταυροφόρους της ηθικής που σε συνόδευαν. Αντ’ αυτού κουκούλωσες την πραγματικότητα, συντήρησες την αυταπάτη, συκοφάντησες, βόλεψες με επιδόματα, και παίζεις την παρτιτούρα του λαϊκισμού για ένα νέο εφαλτήριο θριάμβου του κόμματος σου. Πόσο αφελής νομίζεις ότι είμαι;
«Συ είπας» ότι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι για τα παιδιά των πλούσιων οικογενειών, η αριστεία είναι ρετσινιά και η καριέρα χολέρα. Τα χιλιάδες ευρώ που πληρώνουν οι γονείς στα φροντιστήρια για να μπουν τα παιδιά τους στα υποβαθμισμένα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Σχολές παραγωγής ανέργων, είναι παιδιά πλουσίων; Κι εγώ τώρα να «διαρρήξω τα ιμάτια μου»;
«Συ είπας» ότι η συμφωνία των Πρεσπών αποτελεί εθνική λύση. Σωστή ή λάθος η απόφαση σου, βάλτην σε δημοψήφισμα. Πρόσεξε όμως, εδώ δεν χωράει «κωλοτούμπα» στο τελικό αποτέλεσμα, ούτε «απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο». Θα το πιείς μέχρι τέλους. Αυτό στο εγγυώμαι.
«Συ είπας», αλλά με δούλεψες «ψιλό γαζί». Περίμεναν χιλιάδες ευρώ τα αναδρομικά, αλλά πήραν κάτι ψίχουλα. Ψαλιδισμένος ο «μποναμάς» των Χριστουγέννων για τα ειδικά μισθολόγια. Οι μνημονιακές παρακρατήσεις έβαλαν το χέρι τους, ενώ τα μνημόνια έφυγαν. Κουτσουρεμένη θα είναι και η προτίμηση στο πρόσωπο σου.
«Συ είπας» τα ανωτέρω και άλλα πολλά. Προεκλογικά και μετεκλογικά. Τώρα ήρθε η ώρα να μιλήσω κι εγώ! Και δεν θα σου αρέσει.
 
Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Τέλος χρόνου. Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Τέλος χρόνου για όσους πολιτικούς δεν υιοθετούν τη φράση του  συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη «Ν’ αγαπάς την ευθύνη, να λες εγώ μονάχος μου θα σώσω τον κόσμο. Αν χαθεί, εγώ θα φταίω», με αποτέλεσμα να αποφεύγουν την ανάληψη ευθύνης λόγω πολιτικού κόστους και να την μεταθέτουν στους πολίτες. Μαύρο δαγκωτό στις ερχόμενες εκλογές.
Τέλος χρόνου στις προβλέψεις των δημοσκόπων για ευθύγραμμες και λογικές εξελίξεις στην πολιτική σκακιέρα. Οι κοινωνίες άλλαξαν και οι ψηφοφόροι έγιναν απρόβλεπτοι. Η κοινή λογική είναι είδος προς εξαφάνιση στην πολιτική και το απρόσμενο κερδίζει. Ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους ζει στα όρια της φτώχειας. Μπορείτε να προβλέψετε με βεβαιότητα την ψήφο του;
Τέλος χρόνου σε όσους αρέσκονται στην κριτική, αλλά ποτέ στην αυτοκριτική. Σχολιάζουν, λοιδορούν, διαφωνούν τα έργα των αντιπάλων τους, αλλά ποτέ τα λάθη των ίδιων. Η πλειονότητα των πολιτών θεωρεί το σύνολο του πολιτικού προσωπικού υπεύθυνο για τις σεισμικές δονήσεις των μνημονίων και την φτωχοποίηση μεγάλης μερίδας των πολιτών. Τα εκλογικά σωσίβια σωτηρίας, ελάχιστα.
Τέλος χρόνου για τους επαγγελματίες της πολιτικής με προϋπηρεσία μόνο σε βουλευτικά έδρανα και αυτοδιοικητικούς θώκους. Όσοι δεν μας έσωσαν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, θέλουν παράταση νέας τετραετίας να μας σώσουν ή να συνταξιοδοτηθούν με πλήρεις αποδοχές;
Τέλος χρόνου η γνωστή σε όλους ξύλινη γλώσσα των πολιτικών, προνόμιο να μιλάνε χωρίς να λένε τίποτα. Τυποποιημένες φράσεις, κοινοτυπίες, βαρύγδουπες δηλώσεις για εντυπωσιασμό και προπαγάνδα.
Τέλος χρόνου στους χούλιγκανς της πολιτικής, στους γυρολόγους κομμάτων, στους «πιανωστασιδήδες» στα τηλεοπτικά παράθυρα για να συνεχίσουν το αειθαλές μοντέλο παραποίησης της πραγματικότητας.
Τέλος χρόνου στην ακραία ρητορική ταξίματος. Στην παλάμη και ούτω βοήσωμεν! Στα λεγόμενα μνημονιακά χρόνια άπαντες οι πολιτικοί αποδείχθηκαν απελπιστικά αναξιόπιστοι. Ταξίματα που μείνανε ταξίματα!
Τέλος χρόνου στις ιδεολογίες αριστεράς και δεξιάς, μιας ξεπερασμένης γενιάς. Ιδεολογίες με κοινό παρονομαστή, τους διορισμούς, τα επιδόματα, την τακτοποίηση των «ημετέρων». Κοινό το DNA τους.
Τέλος χρόνου και για την Αυτοδιοίκηση μετά το «έγκλημα» της απλής αναλογικής. Ακυβερνησία, συναλλαγή, αποδυνάμωση του θεσμικού της ρόλου. Ένα προμελετημένο έγκλημα χωρίς να ακολουθηθεί η τιμωρία των ενόχων. Θα την πληρώσουν, όσοι την πληρώνουν πάντα. Οι πολίτες που τους ψηφίζουν.
Τέλος χρόνου και στην κυοφορία του Θείου Βρέφους. Γεννήθηκε για να μας δώσει φώτιση και να μας σώσει.
Τέλος χρόνου και νομοτελειακά. Καλές γιορτές και Καλή Χρονιά!

Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Οι «καλοί Σαμαρείτες». Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Ευδοκιμούν πάντα με την έλευση της φτώχειας και η προβολή του έργου τους έχει σαν στόχο το θεάρεστο έργο της κυβερνητικής φιλανθρωπίας, να υπακούει στις αρχές της μεταστροφής της κοινής γνώμης. Πιο απλά, όταν ένας πολιτικός «στριμώχνεται» είτε δημοσκοπικά, είτε από ομάδες πίεσης πολιτών με γιλέκα ή χωρίς, τότε ανοίγει το κουτί των παροχών. Δίνει επιδόματα, δίνει μετρητά, δίνει «ανάσες» με δόσεις για να πάρει την εύνοια των πολιτών και μικροποσοστά ανόδου στη δημοσκοπική πίτα. 
Όταν είναι και χρόνος εκλογών, πλημμυρίζουμε από «καλούς Σαμαρείτες» της κεντρικής πολιτική σκηνής, της αυτοδιοίκησης, αλλά και του ιδιωτικού τομέα με το εφεύρημα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Στη χώρα της φαίδρας πορτοκαλέας, ένα στα τέσσερα τηλεοπτικά σποτάκια των διαφημίσεων προσφέρουν καθημερινά γεύματα, τρόφιμα, είδη ένδυσης και υπόδησης ακόμη και πετρελαίου θέρμανσης από ιδιωτικές εταιρίες, δημοτικές επιχειρήσεις και τηλεοπτικούς σταθμούς.
Καλοδεχούμενα θα πείτε όταν το επίσημο κράτος ενδιαφέρεται μόνο για την αναδιανομή της φτώχειας και τον αφανισμό της μεσαίας τάξης.  Εσαεί προεκλογικά χρησιμοποιείται από την εκάστοτε κυβέρνηση, η διανομή επιδομάτων ως σωσίβιο διάσωσης της από το «μαύρισμα» στην κάλπη. Όσο για τους ιδιώτες επιχειρηματίες που προσφέρουν τα χριστουγεννιάτικα καλούδια, έχουν στόχους καθαρά εμπορικούς. Να προτιμηθούν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες τους από τους λίγους εναπομείναντες οικονομικά ενεργούς καταναλωτές, έναντι των ανταγωνιστών τους. Αυτή είναι η πραγματικότητα χωρίς «φτιασιδώματα» επικοινωνιακά. Και δυστυχώς οι πολίτες δεν έχουν ικανότητες απεγκλωβισμού από τέτοιες νοοτροπίες παθητικής κατήχησης και μεταμόρφωσης της σε ενεργά υποκείμενα αποδοχής ή μη. Φυσικά και τα «πρόθυμα» ΜΜΕ παίζουν σημαντικό ρόλο στο κεφάλαιο της αξιοπρέπειας των ασθενέστερων ομάδων των πολιτών.
Το ζητούμενο είναι να υπάρχουν κοινωνίες και χωρίς «καλούς Σαμαρείτες» που φέρνουν «μετρητά» όταν πιέζονται και κάθε είδους παροχές όταν στήνονται κάλπες. Όσο για το νέο φρούτο της κοινωνικής εταιρικής ευθύνης, καλό θα είναι να απέχει της έντονης μαζικής προβολής.
«Ου γνωστό η δεξιά σου τι ποιεί η αριστερά σου» λέει η εκκλησία. «Κάνε το καλό και ρίχτο στο γιαλό» λέει ο θυμόσοφος λαός. Δεν λέει ρίχτο στην τηλεόραση και σε prime time ζώνη.
Και δεν τελειώσαμε εδώ, όπως λένε και στο τελεμάρκετινγκ. 
Όσοι παρακολουθείτε τηλεοπτικά προγράμματα με παρουσιαστές Αι- Βασίληδες και καλούς Σαμαρείτες κερδίζετε μετρητά ζεστά και λαϊκά με ένα απλό τηλεφώνημα ή με αγορά μιας φριτέζας!
Στο μίζερο «σήμερα» ότι αποκομίσετε από όποια πηγή προσφέρεται, είναι ευπρόσδεκτο και αναγκαίο. Ακόμη και οι προσκλήσεις για το άναμμα των Χριστουγεννιάτικων δέντρων υποκαθιστούν το ρεβεγιόν των προ κρίσης ετών, στις μεγάλες πίστες. 
Παράλληλα μπορεί να δώσει και τη «φώτιση» σε πολλούς συμπολίτες μας για να καταλάβουν επιτέλους ότι Αι- Βασίληδες και καλοί Σαμαρείτες δεν χρειάζονται όταν ένα κράτος πατάει γερά στα πόδια τους. 

*Ο Θανάσης Παπαμιχαήλ είναι επικοινωνιολόγος

Μπούρδα Καραβάγγο… Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Η θετική σκέψη ότι θα έρθουν καλύτερες μέρες, θα γυρίσει ο τροχός και άλλα τέτοια «αφυδατωμένα» από την πολυετή κρίση που μαστίζει τη χώρα μας, θα ακούσουμε με την έλευση του νέου χρόνου με τις περισσότερες εκλογικές αναμετρήσεις.
Στο λυκόφως της θητείας της η κυβέρνηση θα προσπαθήσει με τα πολλαπλά επιδόματα να κρατήσει το φρόνιμα της αισιοδοξίας σε υψηλά επίπεδα και με τις υποσχέσεις διορισμού στο δημόσιο τα εκλογικά ποσοστά της.
Αντίθετα, η αντιπολίτευση κομπορρημονεί, ότι το νέο έτος θα είναι το έτος της «Τσιπροανατροπής» μιας και η λογική της «ψήφου χαβαλέ – απολιτίκ και αντισυστημικής» πέρασε ανεπιστρεπτί.
Η μόνη σωστή επιλογή των υγιώς σκεπτόμενων πολιτών για την ασφαλή πορεία της χώρας, είναι η ψήφος στην αντιπολίτευση, παρότι παραμένει εγκλωβισμένη στον «μικρόκοσμο» της, στις παθογένειες του παρελθόντος και στην παρασκηνιακή καμαρίλα.
Οι πολίτες προσδοκούν τη γέννηση μιας καινούργιας Ελλάδας με το νέο χρόνο, όμως με τα επαναχρησιμοποιούμενα υλικά κατεδάφισης, μόνο αρχιτέκτονες με διανοητική αναπηρία μπορούν να την σχεδιάσουν!
Μπαίνουμε σε λίγο σε έναν νέο χρόνο με μια κυβέρνηση που «παραπαίει» δημοσκοπικά, με αδυναμία να βγάλει όλα τα «κάστανα από τη φωτιά» όπως Μακεδονικό, ασφαλιστικό, φυγή νέων επιστημόνων και άλλα, χωρίς να τολμά να βάλει το χέρι της στο «λάκκο με τα φίδια» του δημοσιονομικού προβλήματος.
Με κυβερνητικούς βερμπαλισμούς, εξωραΐζουν με ωραία λόγια την καθημερινότητα των πολιτών, λέγοντας τους ότι  ό,τι βλέπουν είναι μια μαγική εικόνα!
Οι αυτοχειρίες ανήκουν στο παρελθόν, οι πλειστηριασμοί αφορούν την ελίτ, η παραβατικότητα στην κοινωνία είναι αυταπάτη, η ανομία στα πανεπιστήμια είναι έργο της αντιπολίτευσης και άλλα τέτοια χοντροειδή ψέματα.Κρατώντας το κοντάρι αμοραλισμού και οπορτουνισμού, θέλει να «πετάξει» ψηλά στις εκλογές για άλλη μια φορά. Ίσως με κάποιο «θαύμα» θα μπορούσε να συμβεί κι αυτό, άλλωστε στη χώρα μας τα πάντα είναι δυνατά. Αν πραγματικά μετά από τόσα χρόνια κρίσης, υπάρχουν ακόμα πολίτες που πιστεύουν ότι θα γυρίσουμε πίσω στα χρόνια της ευδαιμονίας λόγω των δανεικών, τότε οι τρόφιμοι των φρενοκομείων είναι περισσότερο γνωστικοί.
Οι μόνοι που μπορούν να αισιοδοξούν «φλύαρα» για το νέο χρόνο είναι οι πολιτικοί μας με τους παχυλούς μισθούς και επιδόματα, ή οι βολεμένοι λόγω ειδικών συνθηκών.
Όλοι τους ζουν σε άλλο κόσμο, σε άλλη χώρα. Η μόνη ελπίδα των απλών πολιτών που «ματώνουν» για να τα βγάλουν πέρα με τις περικοπές μισθών, αυξήσεις φόρων και αφαίμαξη των οικονομικών τους, είναι η αλληλεγγύηπου πρόσφατα αποκαλύφθηκε λόγω κρίσης. Η ανυπαρξία της κρατικής αρωγής και ο φόβος ότι ίσως βρεθούμε στην ίδια θέση με τον άνεργο και άστεγο συμπολίτη μας, έφερε σε πρώτο πλάνο το ΕΜΕΙΣ και όχι το ΕΓΩ.
Σε λίγες μέρες φεύγει ο παλιός χρόνος και έρχεται ο νέος και δεν γνωρίζουμε τι «καλούδια» θα μας φέρει. Και δεν υπάρχει κάποιος να πει το «ειδοποία ρε μπούρδα Καραβάγγο, ειδοποία, άνθρωποι κάτω. Το φελέκι σου…» όπως στην ελληνική ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα».

Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Ανατολίτικα παζάρια στην Αυτοδιοίκηση. Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές πλησιάζουν, και στο μυαλό των υποψηφίων κυριαρχούν δύο ρήματα. Το «συνεχίζω» το έργο μου από τους νυν αυτοδιοικητικούς άρχοντες και το «αλλάζω» από τους νέους που επιβουλεύονται την καρέκλα της εξουσίας. Στον αντίποδα, ο νέος εκλογικός νόμος που επιδιώκει συναινέσεις, συνεργασίες και συγκλίσεις προγραμμάτων από τους υποψήφιους αυτοδιοικητικούς άρχοντες.
Προβλέπεται αδυναμία συγκατοίκησης, τουλάχιστον στον πρώτο χρόνο της νέας δημοτικής θητείας. Ελπίδες να βρεθεί κοινός σχηματισμός υπάρχουν, αλλά στοιχηματικά δεν αποδίδει μεγάλα ποσοστά. Μοναδικοί βιρτουόζοι των δημοτικών συμφωνιών με τον νέο νόμο της απλής αναλογικής, οι συντάκτες του. Αθύρματα στις επιδιώξεις του κόμματος που δεν έχει ισχυρά ερείσματα στην αυτοδιοίκηση και φοβάται να χρεωθεί πιθανή πανωλεθρία το βράδυ των εκλογών.
Αποτέλεσμα, εκατοντάδες υποψήφιοι στην αυτοδιοίκηση, ευφάνταστα σενάρια συνεργασιών, μικροπολιτικές σκοπιμότητες, δόλιες διατάξεις για άδολη απλή αναλογική. Ανάμεσα τους και γελοία υποκείμενα που παριστάνουν τους «καμπόσους» με στόχο να καταγράψουν «μικρές» δυνάμεις που θα τους δώσουν προνόμια ανάληψης θέσεων ευθύνης, λόγω ιδιαιτεροτήτων του νέου νόμου.
Υποψηφιότητες καταγραφής και όχι αιχμής για τις πρώτες θέσεις στις προτιμήσεις των πολιτών. Ζώνες ασφαλείας και κόκκινες γραμμές δεν υπάρχουν για να προφυλάξουν τους πολίτες από αδίστακτους καταφερτζήδες στην καλύτερη περίπτωση, ή στυγνούς εκβιαστές στη χειρότερη.
Κίνδυνος να «μπατάρει» το πλοίο της αυτοδιοίκησης με τόσους επιβάτες επιρρεπείς σε κομματικές εμφυλιοπολεμικές διδαχές και ισοπέδωσης των πάντων.
Σωσίβιο διάσωσης η εκλογική επικράτηση σοβαρών υποψηφιοτήτων, από την πρώτη Κυριακή των εκλογών και με ποσοστά πάνω από πενήντα πέντε τοις εκατό. Εξασφάλιση της κυβερνησιμότητας από την πρώτη Κυριακή, με ικανό αριθμό συμβούλων.
Διαφορετικά, ανίερες συμμαχίες, ραδιουργίες, αλισβερίσια, και καθημερινοί αλήτικοι προπηλακισμοί ικανών στελεχών της αυτοδιοίκησης. Αυτοδιοικητικό Bata clan. Ένα ακόμη από τα λαμπρά σφάλματα της κυβέρνησης, που θα το πληρώσουν οι πολίτες, αν κι αυτή τη φορά  ψηφίσουν ό,τι δεν αξίζει! Ψηφίσουν υποψήφιους με κριτήρια κομματικά, συναισθηματικά και του life style, κριτήρια που δεν αποτελούν τεκμήρια σωφροσύνης και επίγνωσης, με αποτέλεσμα ο φαύλος κύκλος των «ανίκανων» να συνεχιστεί. Το δυστύχημα είναι ότι η απλή αναλογική της αυτοδιοίκησης διαφέρει από την απλή αναλογική της κυβερνητικής πολιτικής σκηνής.
Όταν στην τελευταία δεν συναινούν  τα κόμματα, επαναπροκηρύσσονται εκλογές, ενώ στην τοπική αυτοδιοίκηση αυτό δεν προβλέπεται. Αν δεν συμφωνούν, τότε δεν θα γίνεται τίποτα, ούτε και αποκομιδή απορριμμάτων. Όσο για τις δράσεις κοινωνικής πολιτικής, θα διαγραφούν από τα αυτοδιοικητικά κιτάπια. Οι κυβερνώντες συνιστούν σε όσους διαφωνούν με το νέο εκλογικό νόμο του ΚΛΕΙΣΘΕΝΗ «ξύδι» για την πνευματική τους οστεοπόρωση. Έρχονται τα ανατολίτικα παζάρια για όσους αυτοδιοικητικούς κερδίσουν τις εκλογές με «πλειοψηφίες τσέπης»! Εκλογές κινητικότητας αυτοδιοικητικών στελεχών σε θέσεις ευθύνης όπως χαρακτηρίζονται από ειδικούς οι επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.

Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Χαλινάρι στη γλώσσα. Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Πολιτική με «γαλλικά» και χωρίς ίχνος αιδούς από αρκετά μεγάλη μερίδα του πολιτικού μας κόσμου, αναμένεται με τη νέα χρονιά, λόγω επικείμενων πολλαπλών εκλογικών αναμετρήσεων. 
Εκρήξεις, προσβλητικές και υβριστικές δηλώσεις, «γαλλικές» εκφράσεις, λαϊκά καντήλια, σεξουαλικά υπονοούμενα, θα αποτελέσουν ένα απάνθισμα της νεοελληνικής κακογουστιάς, από εκπροσώπους του πολιτικού κόσμου. Αυτοδιοικητικούς και της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Στόχος να αναπαραχθούν, να «γράψουν» σε πρωτοσέλιδα εφημερίδων και τηλεοπτικών ειδήσεων. Κάτι σαν αλατοπίπερο στην ύλη του τηλεοπτικού και έντυπου προγράμματος των μέσων ενημέρωσης. 
Πιθανώς χειροδικίες, αναμενόμενες αλλά και μη ενταγμένες στον πολιτικό πολιτισμό μας, σε αντίθεση με αθυροστομίες, ειρωνείες, φωνασκίες, αγριάδες και βίαιες αποχωρήσεις από τα πάνελ των πολιτικών συζητήσεων. Κυνηγάνε τον αδηφάγο φακό της δημοσιότητας για να κλέψουν λεπτά δημοσιότητας σε τηλεοπτικά προγράμματα και στις παραπολιτικές στήλες των εντύπων.
Και όλα αυτά για το ευ αγωνίζεσθαι στην πολιτική και αυτοδιοικητική σκακιέρα. Ιδιαίτερα «γαλλικά» θα ακουστούν και στις τοπικές κοινωνίες, λόγω των αυτοδιοικητικών εκλογών που έχουν χαρακτηριστεί ως εκλογές με υψηλή κινητικότητα στελεχών σε θέσεις ευθύνης, χάριν του νέου εκλογικού νόμου της απλής αναλογικής. 
Φυσικά δεν μιλάμε για το σύνολο του πολιτικού κόσμου. Υπάρχουν και σοβαροί εκπρόσωποι απ’ όλα τα κόμματα που «μιλάνε» με επιχειρήματα, ορθό πολιτικό λόγο και δεν έχουν στο καθημερινό τους λεξιλόγιο ατάκες, φράσεις εντυπωσιασμού, και ύβρεις.
Υπάρχει κίνδυνος, στη νέα εκλογική χρονιά, να μετεξελιχθεί ο δημόσιος λόγος σε απόλυτη ισοπέδωση, σε αρένα κακογουστιάς με «γαλλικά» ακόμη και με υπονοούμενα διαφθοράς, σεξιστικά, προσβλητικά. Αποτέλεσμα επιζήμιο για την εικόνα των πολιτικών και ιδιαίτερα  με εικόνα που δεν θα λέγαμε ότι είναι και η καλύτερη στους πολίτες. 
Μεγάλο μέρος ευθύνης έχουν και τα μέσα, έντυπα και ηλεκτρονικά που προβάλλουν ανελλιπώς και σε περίοπτο θέση τον κακόγουστο λόγο, τις υβριστικές ατάκες, για να κερδίσουν την εύνοια των αναγνωστών και επισκεπτών τους. Για ψίχουλα τηλεθέασης και πώλησης εντύπων, αδιαφορώντας για την αμετροέπεια, την θρασύτητα, και τον χλευασμό που εκπέμπουν, απαξιώνοντας το πολιτικό προσωπικό που είναι και πελάτες τους. 
Μερίδιο ευθύνης έχουμε κι εμείς, οι πολίτες, που μας αρέσουν οι θεϊκές ή φονικές ατάκες ενός πολιτικού, ακόμη κι αν είναι αυτοσαρκασμού.
Μια εξυπνακίστικη ατάκα μπορεί να μας οδηγήσει να βάλουμε σταυρό στον πολιτικό, αδιαφορώντας για το παραγόμενο, ή μη έργο του στην κοινωνία. 
Ακόμη, εκλιπαρούμε για μια selfie φωτογραφία μαζί του και νοιώθουμε υπερηφάνεια όταν την ποστάρουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. 
Στις επικείμενες, εντός του νέου έτους, τετραπλές εκλογές, εκτός από τα «θα» των υποψηφίων, θα κυριαρχήσουν έντονοι διάλογοι, πολιτικές κόντρες και φαρμακερές ατάκες.
Ας ελπίσουμε να μπει χαλινάρι στη γλώσσα πολλών πολιτικών που στοχεύουν σταυρό προτίμησης από τους πολίτες. 
Είναι αναγκαία η καλλιέργεια πολιτικού ήθους και επιμόρφωσης. 

***Ο Θανάσης Παπαμιχαήλ είναι επικοινωνιολόγος

Τον ψηφίζουμε χωρίς να τον γνωρίζουμε! Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Στον κύριο… ΚΑΝΕΝΑ φαίνεται να παγιώνεται η εναπόθεση της ελπίδας των Ελλήνων πολιτών για ένα καλύτερο αύριο, όπως επιβεβαιώνεται σε τακτική βάση από δημοσκοπικά ευρήματα.
Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων δηλώνει απογοητευμένη, τόσο από τον Πρωθυπουργό όσο και από τον αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, και ψηφίζει ως καταλληλότερο τον κύριο ΚΑΝΕΝΑ.
Εκφράζει ένα μεγάλο ποσοστό, την αγωνία του ότι , κανένας δεν είναι ικανός να λύσει τα προβλήματα και ότι τα χειρότερα είναι μπροστά μας.
Το ποσοστό είναι συντριπτικό και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό το ποσοστό της αποχής των τελευταίων εθνικών εκλογών.
Η ατμόσφαιρα που επικρατεί στην κοινωνία παρά τις εκ διαμέτρου αντίθετες διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης, είναι απαισιοδοξίας και εντείνεται από την εικόνα που κυριαρχεί στην αγορά με τα καταστήματα να βάζουν λουκέτο καθημερινά, τις θέσεις εργασίας να «εξανεμίζονται» μαζικά, με μόνες θέσεις που αυξάνονται να είναι οι λεγόμενες «όρθιες θέσεις» και ελαστικών ωραρίων. Παράλληλα η εξαέρωση του κοινωνικού ιστού από φόρους, πολιτικές λιτότητας, πορείες , κοινωνικές εντάσεις, ανασφάλειες, δεν επιτρέπουν ελπίδες ανάτασης της κοινωνίας. Στο βωμό των μνημονίων και παρά τις μεγαλόσχημες δηλώσεις περί καθαρής εξόδου, η ταφόπλακα παραμένει αμετακίνητη. Δεν υπάρχει η ψυχολογία που θα αλλάξει τη ρότα του πλοίου που ακούει στο όνομα «Τιτανικός».
Ακόμα και το τελευταίο οχυρό που λέγεται εργασιακά δικαιώματα, με τους ίδιους τους ταγούς του συνδικαλιστικού κινήματος να χύνουν κροκοδείλια δάκρυα, έχει αλωθεί. Άλλωστε οι περισσότεροι από αυτούς έχουν εξασφαλίσει θέσεις υπουργικές, βουλευτικές, ή έχουν εξασφαλίσει ένα σίγουρο μέλλον στις παρυφές ή στα ενδότερα των κομμάτων τους.
Την ίδια ώρα, μεσούσης μιας πρωτόγνωρης εθνικής κρίσης με αλυτρωτικές διαθέσεις των γειτόνων μας και πλειοψηφίες - κουρελού, αναδεικνύεται μια νέα «συμμαχία» πολιτικών προσώπων που δηλώνουν διατεθειμένοι να ψηφίσουν alacart τα εθνικά μας θέματα και την παραμονή των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ στην κυβέρνηση. Διαφορετικές συμμαχίες προθύμων για κάθε ψηφοφορία.
Σε κάθε περίπτωση, ο αμείλικτος κριτής, ο λαός θα ψηφίζει στις δημοσκοπήσεις τον ΚΑΝΕΝΑ, μέχρι αυτός να πάρει σάρκα και οστά.
Ένα μεγάλο ποσοστό ψηφοφόρων της κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς, τον αναζητεί εσπευσμένα. Η κοινωνία πάντα θα αναζητά ανατροπή του μοντέλου αντιπροσώπευσης, ρήξη με το σύστημα και τη δομή διακυβέρνησης και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση προσδοκά το «πρόσωπο» που θα διεμβολίσει τους υπάρχοντες πολιτικούς φορείς.
Φυσικά το κριτήριο των πολιτών δεν αποτελεί πάντα τεκμήριο σωφροσύνης και επίγνωσης , με αποτέλεσμα τις λανθασμένες επιλογές, που δίνουν για άλλη μια φορά το δημοσκοπικό προβάδισμα στον ΚΑΝΕΝΑ!
Μια χώρα παραδομένη σε ακραίους, άφρονες, οπορτουνιστές, ημιμαθείς, παρτάκηδες, επαγγελματίες πολιτικούς, με ψυχώσεις αυτοθαυμασμού, έχει εναποθέσει τις ελπίδες επιβίωσης της, σε ένα φανταστικό ουρανόσταλτο πρόσωπο που ακούει στο όνομα ΚΑΝΕΝΑΣ. Παρασυρμένοι από τη σαγήνη της δημοσκοπικής εικόνας του ΚΑΝΕΝΑ αρκετοί από εμάς θα θέλαμε να οικειοποιηθούμε το όνομα ΚΑΝΕΝΑΣ!
Η επιτυχία στις εκλογές σίγουρη, εφικτή ακόμη και η αυτοδυναμία!

Από κόσκινο… Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Από κόσκινο θα περάσουν οι πολίτες τους υποψήφιους όλων των θεσμικών βαθμίδων από υποψήφιους βουλευτές, περιφερειάρχες, δημάρχους, ακόμη και συμβούλους.
Όλες οι αμαρτίες του κόσμου, τους χρεώνονται καθημερινά. Τα προνόμια, οι ασυλίες και η γενικότερη απαξίωση του πολιτικού κόσμου. Την πρωτοκαθεδρία την έχει το Kοινοβούλιο και πολύ λιγότερο η Αυτοδιοίκηση.
Στις προσεχείς εκλογές αναμένονται δύο σημαντικές κινήσεις των ψηφοφόρων που προβληματίζουν όλα τα κομματικά επιτελεία και πολιτικά πρόσωπα. Η αποχή από την κάλπη, που αναμένεται να ξεπεράσει και τα τελευταία ποσοστά των προηγούμενων εκλογών και το ποσοστό ανανέωσης των πολιτικών προσώπων.
Είναι γεγονός ότι ένας μεγάλος αριθμός ψηφοφόρων θα εκδηλώσει τη δυσαρέσκεια του, επιλέγοντας πρωτοεμφανιζόμενους υποψήφιους. Θα δυσκολέψει σε μεγάλο βαθμό η επανεκλογή παλαιών  υποψηφίων, λόγω της συνεχούς παρουσίας και παραμονής στις θέσεις εξουσίας. Πολλοί από αυτούς θεωρούνται από τους πολίτες μέρος του οικονομικού προβλήματος που βιώνουν.
Τα κόμματα εξουσίας θα νοιώσουν εκλογικά τους κραδασμούς, από τις πολιτικές επιλογές που οι πολίτες τους χρεώνουν. Περισσότερους εκλογικούς κραδασμούς, θα αισθανθούν όσοι έχουν συμμετάσχει ενεργά στη διακυβέρνηση. Οι πολίτες τους θεωρούν υπαίτιους, όλων των πληγών που έχουν δεχτεί. Το μόνο που θα κυριαρχήσει είναι, «δεν είμαστε όλοι ίδιοι» και ότι η δική τους μεμονωμένη περίπτωση αξίζει μιας θετικής αντιμετώπισης ως προς τα ατομικά πολιτικά χαρακτηριστικά που παρουσιάζει.
Από κόσκινο θα τους περάσουν οι πολίτες, στην κυριολεξία, πριν αποφασίσουν να δώσουν την ψήφο τους.
Οι μέχρι τώρα τεχνικές της λιανικής ψηφοθηρίας «τρέχοντας σε γάμους, βαφτίσια, κηδείες, πανηγύρια και φιέστες δεν αρκούν, αφήστε που για πολλούς υποψήφιους χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνες αποστολές. Μπορεί να κινδυνεύσει ακόμη και η σωματική τους ακεραιότητα. Το «γιουχάισμα» είναι ελαφράς μορφής απαξίωση. Συνεπώς, αρκετά πολιτικά πρόσωπα θα κληθούν να δώσουν αγώνα πολιτικής επιβίωσης, εμπιστευόμενοι την εμπειρία τους και βασιζόμενοι στο ένστικτο αυτοπροστασίας, που θα τους βοηθήσει να ανταποκριθούν με επιτυχία στην κρίσιμη πρόκληση των προσεχών εκλογών, εθνικών και αυτοδιοικητικών. Για να μην ισχύσει η γνωστή παραδοχή «εζυγίσθη, εμετρήθη και ευρέθη ελλιπής»!

Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Ένα αστέρι πέφτει, πέφτει… Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Δημοσκοπικά οι «μήνες του μέλιτος»  για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.
Οι περισσότερες έρευνες δείχνουν τον ΣΥΡΙΖΑ να κυμαίνεται στο 18-22%, ενώ τους ΑΝΕΛ να είναι κάτω και από τις 2 ποσοστιαίες μονάδες. Ακόμη και η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ βρίσκεται από πάνω. Οι περισσότεροι δείκτες των κυβερνητικών πολιτικών έχουν μειωθεί. Εσωστρέφεια, γκρίνια, ανορθόδοξα χτυπήματα, ανασφάλεια πολιτών, στοιχεία διαφθοράς στο μεταναστευτικό, αμφισιμία σε συμφωνίες εθνικών θεμάτων, κόπωση προσώπων συμπληρώνουν το παζλ της κυβερνητικής φθοράς.
Τα κυβερνητικά λάθη διαδέχονται το ένα το άλλο , οι μετεκλογικές τους αντιφάσεις διογκώνονται συνεχώς και η αγωνία για την έξοδο στις αγορές και την κατάληξη της συμφωνίας των Πρεσπών έχουν χτυπήσει «κόκκινο». Ωστόσο, ο Πρωθυπουργός παραμένει το ισχυρό χαρτί της κυβέρνησης, ο τροφοδότης λογαριασμός των δημοσκοπικών ευρημάτων του ΣΥΡΙΖΑ. Η φθορά φαίνεται να τον αγγίζει λιγότερο παρότι δεν «ευνοείται» από ανέφελη κριτική των Μέσων Ενημέρωσης. Σε πλέον επώδυνες κυβερνητικές επιλογές όπως μείωση των συντάξεων, διαμάχες υπουργών, παραλήρημα φραστικών και άλλων ατοπημάτων πρωτοκλασάτων Υπουργών του, δεν παίρνει θέση και τους αφήνει να βγάζουν το φίδι από την τρύπα, μόνοι τους.
Το παίζει σοβαρός και απόμακρος από τη σκληρή καθημερινότητα. Άλλωστε, μόνο αυτός είναι ισόβιος και οι «λοιποί» αναλώσιμοι. Και δεν χωράει αμφιβολία γι’ αυτό. Μόνος του κρατάει όλη την ομάδα στο γήπεδο της πολιτικής και «παίζει» να κερδίσει και το παιχνίδι.
Δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο. 
Μοιάζει με τον μαέστρο που θέλει να διευθύνει μια ορχήστρα, στην οποία ο κάθε μουσικός παίζει τον δικό του ρυθμό και φαλτσάρει διαρκώς.
Παρόλα αυτά, να βαράνε τα νταούλια ασυντόνιστα ένα μεγάλο ποσοστό Ελλήνων ψηφοφόρων χορεύει στον ρυθμό του ζουρνά των ξένων φίλων μας.
Φυσικά, η αποτυχία της ορχήστρας είναι δεδομένη και όταν θα έρθει η ώρα των εκλογών, θα στείλει τον λογαριασμό στον μαέστρο, έστω κι αν εκείνος έκανε τα πάντα για να φέρει σε πέρας την παράσταση.
Η ημερομηνία λήξης της αρχηγίας του από κυβέρνηση και από το κόμμα είναι προδιαγεγραμμένη.
Η πολυεπίπεδη κρίση που μαστίζει τη χώρα, με την απρόσμενη συνέχεια της, θα επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τα κριτήρια επιλογής των πολιτικών από τους πολίτες. Το νοσηρό πολιτικό κλίμα που ζούμε μεταπολιτικά και οι παρενέργειες του, νομοτελειακά θα εκλείψουν, διαφορετικά θα εκλείψει η χώρα.
Νέα πολιτικά κύτταρα υγιή και απαλλαγμένα από τις παθογένειες του σημερινού πολιτικού συστήματος,  θα αποτελέσουν το αντιβιοτικό για την ίαση της κοινωνίας μας.
Οι πολίτες θα στραφούν σε πρόσωπα που προσφέρουν «λογικές και συναισθηματικές διασφαλίσεις».
Οι νέοι πολιτικοί μας πρέπει να «ξανά επικοινωνήσουν» με τους πολίτες, να χτίσουν νέες σχέσεις εμπιστοσύνης, με νέο, πιο ξεκάθαρο positioning , με νέες καινοτόμες ιδέες και πειστικές απαντήσεις στα μεγάλα προβλήματα της καθημερινότητας.
Κάτω από τις σημερινές συνθήκες η «επανεκκίνηση» της εικόνας του σύγχρονου πολιτικού, είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία. Γιατί, ένας νέος «Αλέξης» καιροφυλακτεί και εγκυμονεί νέους κινδύνους.
 
Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος

Ο Θεός να μας φυλάει! Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Ένας ακήρυχτος πόλεμος στους κόλπους της συγκυβέρνησης με δηλώσεις, παρεμβάσεις, φήμες, διαρροές, χτυπήματα στο μαλακό υπογάστριο, αλλά και γλυκόλογα, ευγένεια, χαμόγελα, λίγο πριν την τελική εξόντωση, στην τελική σύγκρουση.
Οι θρονιασμένοι στους υπουργικούς θρόνους θα εξοβελιστούν, όταν θα έρθει η ώρα και τη θέση τους θα πάρουν νέοι, επίδοξοι συμπορευτές της εθνικής συμφωνίας των Πρεσπών. Χρυσόσκονη πολιτικών διεργασιών στον αέρα, που θα καθίσει οσονούπω. Μέχρι να έρθει η περιβόητη συμφωνία στη Βουλή για να ψηφιστεί από ένα ετερόκλητο πλήθος διαφορετικής ιδεολογικής προέλευσης βουλευτών. Για να μην κλονιστεί η εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση, να μην περάσει η πρόταση μομφής, αν κατατεθεί από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, να ψηφιστούν τα ευνοϊκά για την κυβέρνηση οικονομικά αντίμετρα και να καθυστερήσει όσο γίνεται περισσότερο η αντίστροφη μέτρηση για τις εθνικές εκλογές. Κάθε λίγο έχουμε να αναζωπυρώνονται οι «φωτιές» από εσωτερικές κυβερνητικές αντεγκλήσεις και ο Πρωθυπουργός προσπαθεί να τις «σβήσει» εν τη γεννέση τους. Υπεύθυνος εμπρηστής πάντα, ο ίδιος όμως δεν συλλαμβάνεται, ούτε αποπέμπεται. Μέχρι στιγμής μετράμε δύο θύματα. Πρωτοκλασάτους υπουργούς που βρέθηκαν στο δρόμο του. Τους έκαψε πάραυτα.
Στις μέρες μας η ανάγκη προσωπικής επιβίωσης, είναι ισχυρότερη από ιδεολογίες και σκουριασμένες πολιτικές επετηρίδες. «Πονάνε» περισσότερο για την προσωπική τους εικόνα, παρά για την εικόνα της παράταξης. Δεν τους προβληματίζει το «μπάχαλο» της ασυνεννοησίας, η διακωμώδηση των ανέφικτων υποσχέσεων τους από τους πολίτες, απλά ανησυχούν για την επόμενη μέρα και το ρόλο που θα έχουν.
Ενδιαφέρονται περισσότερο για τον εαυτό τους, παρά για τη δουλειά που έχουν επιλεγεί από τους πολίτες, να κάνουν. Από την άλλη πλευρά, οι πολίτες είναι στην κυριολεξία στα κάγκελα, αλλά έχοντας πάρει αρκετή δόση ψεκασμού ύπνωσης, οραματίζονται επιδόματα, συσσίτια και εράνους, κάθε είδους. Για τους πολιτικούς είναι αριθμοί προς ανάγνωση ανεργίας, κόκκινων δανείων, οφειλετών δημοσίου και κάτω από τα όρια της φτώχειας.
Νομοτελειακά, η έκρηξη δεν θα αργήσει, θα έρθει και τότε θα μετράμε «θύματα». Από ιδεολογίες μέχρι εθνικές καταστροφές.
Όταν παίρνεις την μπουκιά από το στόμα πεινασμένου θηρίου, να είσαι σίγουρος ότι θα σε δαγκώσει. Κι αυτό δεν είναι προβοκατόρικη υπερβολή, είναι σίγουρα μια πιστοποίηση ίσως ανατριχιαστική, αλλά σίγουρα ρεαλιστική. Το ραβδί της Κίρκης δεν βρίσκεται πλέον στα χέρια των πολιτικών για να μεταμορφώσουν, για να αλλάξουν την εικόνα για μια καλύτερη ζωή των πολιτών. Πρόλαβαν και άλλαξαν μόνο τη δική τους ζωή, πριν τους το πάρουν από τα χέρια. Οι διαχειριστές της χώρας και επονομαζόμενοι «ξένοι ευεργέτες» για το καλό μας!
Στην τρέχουσα πολιτική κατάσταση, τα πάντα είναι αίολα, βαριά και ασήκωτα. Στο ύψος των περιστάσεων, ο μόνος που μπορεί να σταθεί είναι ο αλήστου μνήμης των δημοσκοπήσεων ΚΑΝΕΝΑΣ.
Οι βασικοί πυλώνες της διαφθοράς ζουν και βασιλεύουν ακλόνητοι και ένας μεγάλος αριθμός «κομματικών συμμοριών» έχουν αρχίσει να καταλαμβάνουν το κράτος με αντικαταστάσεις του διοικητικού προσωπικού.
Στην οικονομία χιλιάδες επιχειρήσεις πτώχευσαν και παραδίνουν καθημερινά τα κλειδιά, ενώ όσες ακόμη επιβιώνουν είναι με «μηχανική» υποστήριξη στην εντατική τραπεζών με ελάχιστο οξυγόνο ρευστού χρήματος.
Θα πάμε με αυτούς καπεταναίους, με τη βάρκα της ελπίδας και το νέο χρόνο. Ο Θεός να μας φυλάει!

Θανάσης Παπαμιιχαήλ, Επικοινωνιολόγος
 

Φταίμε και εμείς, φταίνε και οι άλλοι! του Θανάση Παπαμιχαήλ

Ως λαός έχουμε μια λανθάνουσα εντύπωση ότι λόγω της ιστορικής κληρονομιάς μας στον τομέα της πολιτικής φιλοσοφίας αλλά κυρίως λόγω των πολιτικών δυσκολιών, ενίοτε τραγωδιών που βίωσαν το έθνος και η χώρα μας από τις ημέρες της Εθνικής Απελευθέρωσης έως σήμερα έχουμε αναπτύξει μια εξαιρετική αίσθηση να αντιλαμβανόμαστε τις συμβαίνει εις βάθος στο χώρο της πολιτικής. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι κάθε οδηγός ταξί, θαμώνας καφενείου, παραδοσιακού και διαδικτύου, κάθε εργαζόμενος ακόμη και σε «όρθιες θέσεις» εργασίας, κάθε συγγενής και κοινωνικός μας γνώριμος πιστεύει πως είναι δεινός πολιτικός αναλυτής, μοναδικός γνώστης των κρυμμένων πολιτικών επιδιώξεων και προφήτης όλων των μελλοντικών εξελίξεων. Πάντα ως πομπός, ποτέ ως δέκτης μηνυμάτων πολιτικής πληροφορικής.
Το ισχύον σύστημα ενημέρωσης των πολιτών δια μέσου όλων των ΜΜΕ τους έχει εθίσει στην επιφανειακή κατανόηση της πολιτικής επικαιρότητας, με συνθήματα και ατάκες.
Στη συνέχεια, γίνεται προσπάθεια να «ερμηνευθούν» και να αναλυθούν πολιτικά. Τις περισσότερες φορές όσο ελκυστικά κι αν είναι τα ευφυολογήματα, ακολουθούνται από πρόχειρα σχόλια και απαξιωτικές αιχμές.
Στη χώρα μας, οι πολίτες της δεν έχουν εκπαιδευτεί να ασχολούνται με τις πολιτικές εξελίξεις στο επίπεδο της δεύτερης κατανόησης, που διεισδύει στην καρδιά του θέματος και μένουν στην επιφάνεια, στην πρώτη ανάγνωση.
Στην τελευταία συνεδρίαση ενός πολιτικού κόμματος εξουσίας, κυριάρχησε στα Μέσα και κατ’ επέκταση στην ενημέρωση των πολιτών, αντί των πολιτικών αναλύσεων των πρωτοκλασάτων πολιτικών, η φράση ενός υπουργού για φυλακίσεις πολιτικών αντιπάλων, επιδιώκοντας μ’ αυτό τον τρόπο την τρομοκράτηση των πολιτικών του αντιπάλων. Ζήτησε «επώνυμο αίμα» πολιτικών.
Και όλα αυτά σε μια χώρα, όπου οι πολίτες ισχυρίζονται ότι είναι πολιτικά προβληματισμένοι, συνειδητοποιημένοι και σκεπτόμενοι. Φανταστείτε, να είχαν άλλη άποψη.
Πολίτες, που στην πλειοψηφία τους πιστεύουν ότι η κάθε εκλογική αναμέτρηση είναι η πιο σημαντική από τις προηγούμενες κι όμως ψηφίζουν για άλλη μια φορά τους πιο «ασήμαντους» για να τους εκπροσωπήσουν.
Πυροβολούν το «παλιό», ζητωκραυγάζουν το «νέο», χωρίς να γνωρίζουν τι ακριβώς πρεσβεύει.
Όλα αυτά τα γνωρίζουν τα πολιτικά μας κόμματα και τα εργαλειοποιούν στην κατάλληλη στιγμή.
Εργαλειοποιούν, την ποδοσφαιρική «κούπα», δίνοντας την σε ομάδα περιοχής που θα γείρει την εκλογική ζυγαριά προς το μέρος τους.
Εργαλειοποιούν, τα κατώτερα ένστικτα  ομάδας πολιτών για ιδιοτελείς σκοπούς και λόγους.
Εργαλειοποιούν, ακόμη και αυτοχειρίες πολιτών, αλλά και καταστροφές από την κλιματική αλλαγή.
Εργαλειοποιούν, διαστρεβλώνοντας δηλώσεις με διαστρέβλωση λέξεων.
Εργαλειοποιούν, κάθε εκλογικό σύστημα, για να κερδίσουν εντυπώσεις και δυνατότητες παρέμβασης.
Εργαλειοποιούν τις ανάγκες των πολιτών μετατρέποντας τις ως «λίπασμα» παροχών και ανέφικτων υποσχέσεων.
Εργαλειοποιούν τα πάντα, αρκεί να υπάρχει υποψία ψήφου.
Ας μην αναρωτιόμαστε λοιπόν τι φταίει για το κατάντημά μας.
Φταίμε κι εμείς, φταίνε και οι άλλοι όπως λέει και το γνωστό μας άσμα.

***Ο Θανάσης Παπαμιχαήλ είναι επικοινωνιολόγος

Εντολή λαού. Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Ποιος θα επικρατήσει. Σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες. Κυριάκος ή Αλέξης; Αλλά αυτό ήταν πάντα η γοητεία και πρόκληση της πολιτικής. Μπήκανε στο χορό, θα χορέψουν όπως τους βαράνε τα νταούλια, οι εγχώριοι πολίτες, οι αγορές, οι δανειστές και οι κάθε είδους «νταβατζήδες» σύμφωνα με την ατάκα επιφανούς πολιτικού προσώπου που πρωταγωνιστεί στο πολιτικό σήριαλ «ο χορός της σιωπής», όλα τα μνημονιακά χρόνια.
Όσο για το μαντήλι του μνημονιακού χορού, όσοι το κράτησαν, βρέθηκαν «φαρδιά πλατιά» σε κάδους απορριμμάτων. Τα κλασικά κλαψουρίσματα τους δεν βρίσκουν πρόθυμους πολίτες να τα ακούσουν. Θεωρούνται πολιτικές αδυναμίες.
Με τσιρίδες, αφορισμούς, λασπομαχίες, και τους λεγόμενους τζάμπα μάγκες, προσπαθούν να κερδίσουν λίγους δημοσκοπικούς πόντους για να χειραγωγήσουν και να συσπειρώσουν παλιούς και νέους ψηφοφόρους. Επί ματαίω. Τα δημοσκοπικά ευρήματα παραμένουν σε ρυθμό ασανσέρ. Πότε ο ένας πάνω, πότε ο άλλος. Η διάκριση μεταξύ επιθυμητού και εφικτού δεν είναι δυνατή πέραν ολίγων ημερών.
Τα πάντα ρει και κανένας δεν μπορεί να προβλέψει που θα κάτσει η μπίλια. Περισσότερες είναι οι πιθανότητες να κερδίσεις στο τζόκερ, παρά να μαντέψεις τα εκλογικά ποσοστά των δύο  μονομάχων.
Τον έναν δεν τον θέλουμε, τον άλλον δεν τον γουστάρουμε. Δεν τον θέλουμε για πολλούς και διαφορετικούς λόγους. Πιο κερδισμένη η αποχή από το μεγάλο κύμα των αναποφάσιστων.
Οι συμμαχίες εύθραυστες, οι συσχετισμοί δυνάμεων ρευστοί, οι ιδεολογικές διαφορές ανυπέρβλητες και οι πρωταγωνιστές αμάθητοι για πολλά περιθώρια συνεργειών για κυβερνησιμότητα αν δεν  κερδηθεί το στοίχημα της αυτοδυναμίας. Το πολιτικό σύστημα και το οικονομικό μοντέλο της χώρας μας θα ταλαντεύονται αενάως αν Κυριάκος και Αλέξης δεν τα βρουν.
Ήδη τα επιτελεία των μονομάχων, παίρνουν τη «θέση μάχης» που αναλογεί στον καθένα, ενόψει των πολλαπλών εκλογών που θα ακολουθήσουν μέσα στο νέο χρόνο. Με καθημερινές πολιτικές ασκήσεις εντυπωσιασμού, προσπαθούν να καθορίσουν την ατζέντα και να πλασαριστούν ως επαΐοντες στο πολιτικό κονσομασιόν της ψυχολογικής στήριξης των αθεράπευτα εραστών κάθε είδους ψηφοφορίας. Δημοσκόποι και πολιτικοί αναλυτές βλέπουν «πόρτα» και στους δύο μονομάχους από μεγάλο ποσοστό του συνόλου των ψηφοφόρων.
Κάποιος θα κερδίσει τη «μούντζα», κάποιος την ταμπέλα του «δεν τραβάει» με το αρνητικό πρόσημο να πάει σύννεφο και για τους δύο. Προσπάθειες ετεροπροσδιορισμού των δύο, σε κάποιους άλλους δεν «δουλεύει» και δεν δημιουργεί δυναμική στην κοινωνία. Η πόλωση σε όλη της την μεγαλοπρέπεια. Φυσικά το φαινόμενο «ο ένας μου μυρίζει, ο άλλος μου ξινίζει» δεν συνιστά μνημονιακή πολιτική ιδιαιτερότητα. Είναι ένα σύμπτωμα που έχει τις ρίζες του στην πρώτη δεκαετία της μεταπολίτευσης, με τον τότε γνωστό μας δικομματισμό.
Καθημερινά οι ηγέτες μας, με τα λεγόμενα τους, μας έχουν καθηλωμένους στην αβεβαιότητα για το αύριο. Είμαστε σε κατάσταση «εκτάκτου ανάγκης», σύμφωνα με το γνωστό λαϊκό άσμα, που κρατάει μεγάλο χρονικό διάστημα, έχει ριζώσει και απειλεί να μονιμοποιηθεί και παράλληλα θα οδηγήσει τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας μας, να αντιδράσει με απρόβλεπτες εκ νέου συνέπειες. Μόνη λύση, μια νέου τύπου δημοκρατική συνεργασία όλων όσων βάζουν το συμφέρον των πολιτών πάνω από το κομματικό και προσωπικό συμφέρον. Εντολή λαού. Βρείτε τα!

Θανάσης Παπαμιχαήλ, Επικοινωνιολόγος
 

Ο μεσαίος χώρος πεθαίνει, μαζί με την μεσαία τάξη. Του Θανάση Παπαμιχαήλ

Τόνοι μελανιού χύνονται για να οριοθετηθεί αλλά και να «σηκωθεί» ο μεσαίος χώρος από τον καναπέ, για να αλλάξει την πολιτική κατάσταση στη χώρα. Να μπει «φρένο» στη διολίσθηση στα άκρα της κοινωνίας. Να γίνει ένα «rebranding» της κεντροδεξιάς. Έπεα πτερόεντα. Δεν υπάρχει μεσαίος χώρος, ούτε μεσαία τάξη. Η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας μας άφησε χρόνους, με τα μνημονιακά προγράμματα που εφαρμόζονται οκτώ χρόνια τώρα.

Με πολιτικές ηγεσίες κατώτερες των περιστάσεων και πολύ ικανότερες στη διασφάλιση των «δικών» τους προνομίων, αδιαφορώντας για το ασφυκτικό «πνίξιμο» της μεσαίας τάξης από τα μέτρα των «δανειστών» που και με μεγάλη ευκολία ψήφισαν. Το κλίμα ευφορίας το οποίο βίωνε η μεσαία τάξη, έγινε κλίμα εφορίας με κατασχέσεις, πλειστηριασμούς και «διακονίας» έξω από εκκλησίες και δημαρχεία. Και οι πολιτικοί μας, διεκδικούν ρόλο μεγαλύτερο από τη σκιά τους, μοιράζοντας απλόχερα στους πολίτες επιδόματα και στην κοινωνία κακομοιριά και κλαψουρίσματα για εθνική ανάταση, με απύλωτη και ανεύθυνη μεγαλοστομία και λαϊκά, μπούρδες! Έχουν κλειδωθεί, περιχαρακωθεί στο ναό της δημοκρατίας, στη Βουλή, ασχολούνται με τις ιδεοληψίες τους και έχουν πετάξει το κλειδί έξω από το παράθυρο, μένοντας στη σιγουριά της αστυνομοκρατούμενης περιοχής ασφαλείας τους. 

Ο άλλοτε νοικοκύρης της μεσαίας τάξης, αντιμετωπίζει τον κίνδυνο της έξωσης από το ίδιο του το πατρικό σπίτι, δεδομένης της αδυναμίας να επιβιώσει αυτός και η οικογένειας του ή να πληρώσει τους δυσβάσταχτους φόρους.

Οι διαφορές μεταξύ νεοφιλελευθερισμού, φιλελευθερισμού κρατικοδίαιτης ή ελεύθερης αγοράς τον αφήνουν παγερά αδιάφορο. Δίψα για έναν αληθινό πολιτικό άνδρα, που θα παλέψει γι αυτό και όχι για τις συλλογικότητες, συντεχνίες, και «αόρατους» ταξικούς εγχώριους και ξένους εχθρούς.
Ο πολύ φορτωμένος με γνώσεις νέος, που «έφαγε» χρόνια και περιουσίες για να πάρει όλα όσα γνωστικά εφόδια χρειάζεται να έχει στη σύγχρονη κοινωνία ένας νέος εργαζόμενος, βρίσκει κλειστές πόρτες και την αναξιοκρατία να βασιλεύει. Απαξιώνει την πολιτική και τους πολιτικούς και βρίσκει διέξοδο στις εκτός των συνόρων ευκαιρίες. 

Όμως, οι πολιτικοί μας, δεν αφήνουν την πραγματικότητα να τους χαλάσει την ωραία εικονική πραγματικότητα που ζουν. Με υποσχέσεις που οι ίδιοι δεν πιστεύουν, με άπειρες στρεβλώσεις των επιχειρημάτων τους, με παλαιομοδίτικες ιδεοληπτικές απόψεις να πρυτανεύουν και με μοναδικό φόβο στις συλλογικότητες του πεζοδρομίου, ξιφουλκούν κατά πάντων στήνοντας ψεύτικα σκηνικά έναντι εικονικών εχθρών. Και τις περισσότερες φορές προτείνουν θεραπεία χειρότερη από τη νόσο.
Ενώ τα αποθέματα σανού λιγοστεύουν και οι πολιτικοί γυρολόγοι περισσεύουν.

Οι πολίτες στοιβάζονται στα πολιτικά άκρα, απογοητευμένοι από τις χρόνιες παθογένειες του κέντρου. Το βλέπουμε σε όλο τον κόσμο. Από την ψήφιση του Τράμπ, μέχρι το σύνολο των ευρωπαίων πρωθυπουργών. 

Η μεσαία τάξη, πεθαίνει αν δεν πέθανε οριστικά και μαζί της ο μεσαίος χώρος. Γιατί ο μεσαίος χώρος δεν είναι μόνο η ιδεολογία που τον χαρακτηρίζει αλλά και άλλα κοινωνικοοικονομικά στοιχεία. 
Οι επόμενες εκλογές θα χαρακτηριστούν ως το λυκόφως του μεσαίου χώρου και της συμμετοχής του στο εκλογικό αποτέλεσμα, γιατί η μεσαία τάξη μετακόμισε αλλού!

*** Ο Θανάσης Παπαμιχαήλ είναι Επικοινωνιολόγος.