Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

Πολιτικός "Μεσσίας". Μύθος ή Πραγματικότητα; Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης


Στο ποδόσφαιρο, η φράση "έχασε από τα αποδυτήρια" περιγράφει την ομάδα που ηττήθηκε από τον ίδιο της τον φόβο, πριν καν πατήσει το χορτάρι.  Στην πολιτική σκηνή, συχνά βλέπουμε ένα παρόμοιο φαινόμενο. 

Ένα παραδοσιακό κόμμα να καταλαμβάνεται από πανικό επειδή ένα προβεβλημένο στέλεχός του αποφασίζει να αποχωρήσει και να ιδρύσει δικό του σχηματισμό. 

Ο φόβος της επικείμενης διάλυσης παραλύει την ηγεσία. 

Είναι όμως αυτός ο τρόμος δικαιολογημένος ή πρόκειται για μια τεράστια υπερεκτίμηση του "νέου παίκτη"; Η ιστορία δείχνει ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο φόβος αυτός είναι υπερβολικός. Η ίδρυση ενός νέου κόμματος από ένα και μόνο πρόσωπο σπάνια αποτελεί τη ληξιαρχική πράξη θανάτου του μητρικού φορέα. 

Τα παραδοσιακά κόμματα διαθέτουν βαθιές κοινωνικές ρίζες, οργανωτική δομή, ιστορική ταυτότητα και, κυρίως, τη δύναμη της αδράνειας των ψηφοφόρων. Ένα νέο προσωποπαγές κόμμα, αντίθετα, ξεκινά από το μηδέν, βασιζόμενο σχεδόν αποκλειστικά στη δημοφιλία του ιδρυτή του.

Το λάθος των παλαιών κομμάτων είναι ότι αντιμετωπίζουν τον αποχωρήσαντα ως "πολιτικό Μεσσία" ικανό να παρασύρει ολόκληρη την εκλογική βάση. Αυτή η μυθοποίηση, ωστόσο, δεν βασίζεται στην πραγματικότητα, καθώς οι πραγματικές ικανότητες του "εκλεκτού" αυτού προσώπου συνήθως υπερεκτιμώνται δραματικά. 

Το πρόβλημα διογκώνεται από το γεγονός ότι αρκετά στελέχη, κινούμενα καθαρά από ιδιοτέλεια και τον τυφλό φόβο της πολιτικής τους επιβίωσης, σπεύδουν να τρέξουν πίσω του, αναζητώντας μια σίγουρη καρέκλα και μια εύκολη επανεκλογή.  

Αυτή η μαζική υπερεκτίμηση και ο καιροσκοπισμός λειτουργούν τελικά ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Όταν η ηγεσία ενός κόμματος εστιάζει όλη της την  ενέργεια στην άμυνα και στην ανάδειξη του σαν "Μεσσία", ουσιαστικά τον αναβαθμίζει σε ισοβαρή αντίπαλο. Του χαρίζει τον πολιτικό ζωτικό χώρο που χρειάζεται για να αναπνεύσει.

Μια πολιτική παράταξη δεν διαλύεται επειδή κάποιος έφυγε, αλλά επειδή η ίδια έχει πάψει να παράγει ιδέες και λύσεις για την κοινωνία. 

Το "νέο μέλος" συχνά αποδεικνύεται ένας διάττοντας αστέρας. Χωρίς σαφές ιδεολογικό στίγμα και ισχυρό μηχανισμό, τα περισσότερα διασπαστικά εγχειρήματα ξεφουσκώνουν μόλις περάσει ο πρώτος ενθουσιασμός των ΜΜΕ.

Επομένως, το να παραδίδεται ένα κόμμα πριν καν δώσει τη μάχη των εκλογών είναι δείγμα πολιτικής ανωριμότητας. 

Η πραγματική απειλή δεν είναι ο πρώην σύντροφος που έγινε αντίπαλος, 

αλλά η εσωτερική ηττοπάθεια. Αν μια ομάδα πιστεύει ότι θα χάσει, θα χάσει σίγουρα είτε στα αποδυτήρια είτε στο γήπεδο.

 

Δεν υπάρχουν σχόλια: