Με «παλιομοδίτικες» πρακτικές στο σύγχρονο πολιτικό μάρκετινγκ! Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτιβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)

 

Σε μια εποχή όπου η πολιτική επικοινωνία φαίνεται να κυριαρχείται από τα social media, 

τα data και τις ψηφιακές καμπάνιες, πολλές «παλιομοδίτικες» πρακτικές πολιτικού μάρκετινγκ όχι μόνο δεν έχουν ξεπεραστεί, αλλά αποδεικνύονται εξαιρετικά αποτελεσματικές. 

Πόρτα-πόρτα, λαϊκές συνελεύσεις, γειτονιές και τοπικοί πυρήνες αποτελούν εργαλεία 

που χτίζουν κάτι που καμία ψηφιακή πλατφόρμα δεν μπορεί να αντικαταστήσει, 

την ανθρώπινη σχέση και την εμπιστοσύνη. Το πόρτα-πόρτα στην τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι επικοινωνιακό τέχνασμα. Είναι εργαλείο κατανόησης των πραγματικών προβλημάτων της γειτονιάς. του δρόμου που δεν επισκευάζεται, της παιδικής χαράς που εγκαταλείφθηκε, της καθημερινότητας που πιέζει. 

Όταν ο αιρετός ή ο υποψήφιος χτυπά την πόρτα, ακούει και συζητά, χτίζει  πολιτική σχέση ουσίας και όχι εντυπώσεων. Οι τοπικοί πυρήνες και οι άτυπες ομάδες πολιτών λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές εμπιστοσύνης. Το μήνυμα μεταφέρεται από «γνωστό σε γνωστό», από άνθρωπο σε άνθρωπο, με αυθεντικότητα και αξιοπιστία. 

Στην εποχή της υπερπληροφόρησης και της καχυποψίας απέναντι στο πολιτικό μήνυμα, 

αυτή η διαδρομή είναι ανεκτίμητη. Οι τοπικές κοινωνίες δεν ψηφίζουν influencers.  Ψηφίζουν ανθρώπους που ξέρουν, που έχουν δει, που έχουν συναντήσει. 

Το πόρτα-πόρτα, οι συζητήσεις στη γειτονιά, οι ανοιχτές συνελεύσεις και οι τοπικοί πυρήνες δεν είναι ξεπερασμένες πρακτικές. είναι η ραχοκοκαλιά της αυτοδιοικητικής πολιτικής. 

Εκεί δοκιμάζεται η αξιοπιστία, όχι στο φίλτρο μιας κάμερας. Εκεί δίνουν στον κάτοικο ρόλο  συνδιαμορφωτή και όχι απλού αποδέκτη αποφάσεων. Εκεί γεννιέται η αίσθηση ότι «ο Δήμος είναι δικός μας», όχι ένα μακρινό διοικητικό κέντρο. Όποιος πιστεύει ότι ένα καλοστημένο προφίλ αντικαθιστά τη φυσική παρουσία, απλώς δεν έχει περπατήσει τις γειτονιές. Δεν έχει ακούσει τον θυμό, την απογοήτευση, αλλά και την προσδοκία των πολιτών. 

Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν σε κρίνουν για το πόσο ωραία μιλάς στο διαδίκτυο, 

αλλά για το αν επιστρέφεις στη γειτονιά όταν σβήσουν τα φώτα. Τα ψηφιακά μέσα είναι χρήσιμα, αλλά δεν είναι πανάκεια. Χωρίς ανθρώπινη επαφή, γίνονται θόρυβος. Χωρίς παρουσία, γίνονται επικοινωνιακό άλλοθι. 

Αν θέλουμε Δήμους ζωντανούς και δημοκρατικούς, χρειάζεται λιγότερη αυταρέσκεια online και περισσότερα βήματα στο πεζοδρόμιο. Στην εποχή της ψηφιακής υπερβολής, η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται λιγότερη εικόνα και περισσότερη παρουσία. Τα νέα μέσα είναι χρήσιμα, αλλά δεν αντικαθιστούν τη γειτονιά. 

Αντίθετα, όταν υποστηρίζουν τη φυσική επαφή, τότε η πολιτική γίνεται ξανά αξιόπιστη, 

συμμετοχική και αποτελεσματική.

Τελικά, οι "παλιομοδιτικές" συνταγές, δεν είναι και τόσο "παλιομοδίτικες" στο σύγχρονο πολιτικό μαρκετινγκ!

Σταθερότητα ή χάος: Το πραγματικό δίλημμα της εποχής! Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)

 

Η προεκλογική χρονιά που διανύουμε βρίσκει το πολιτικό τοπίο ρευστό, τις κοινωνικές ισορροπίες εύθραυστες και την οικονομία υπό διαρκή πίεση. Σε ένα περιβάλλον διεθνούς αναστάτωσης, με πολεμικές συγκρούσεις, ενεργειακή αβεβαιότητα και πληθωριστικές πιέσεις, η πολιτική δεν μπορεί πια να περιορίζεται σε γενικές υποσχέσεις ή επικοινωνιακά συνθήματα. 

Οι κοινωνίες ζητούν απαντήσεις, σχέδιο και αξιοπιστία.Το δίλημμα «σταθερότητα ή χάος» δεν είναι ουδέτερο. Είναι ένα κατασκευασμένο πολιτικό αφήγημα που επιστρατεύεται κάθε φορά που η εξουσία αδυνατεί να απαντήσει στα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας.  Όταν οι μισθοί δεν φτάνουν, η στέγη γίνεται πολυτέλεια και η ανασφάλεια κανονικότητα, τότε η επίκληση της σταθερότητας λειτουργεί ως απειλή. Αποδεχθείτε όσα ζείτε ή ρισκάρετε το χάος.

Αλλά ποια σταθερότητα ακριβώς υπερασπίζονται; Τη σταθερότητα της ακρίβειας; Τη σταθερότητα των χαμηλών εισοδημάτων; Τη σταθερότητα μιας αγοράς που ευνοεί τους λίγους και αφήνει τους πολλούς εκτεθειμένους; Για χιλιάδες πολίτες, η σημερινή «σταθερότητα» είναι ήδη μια μορφή κοινωνικής απορρύθμισης, απλώς χωρίς τίτλο κρίσης.

Σταθερότητα ή χάος; Καμία κοινωνία δεν επιλέγει συνειδητά το χάος. Όμως όταν το πολιτικό σύστημα παρουσιάζει την αδικία ως μονόδρομο και την αλλαγή ως απειλή, 

τότε σπρώχνει τους πολίτες στο ρίσκο. Όχι από ανευθυνότητα, αλλά από ανάγκη. 

Γιατί όταν δεν έχεις τίποτα να περιμένεις, δεν έχεις και πολλά να χάσεις.

Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι «σταθερότητα ή χάος». Είναι ακινησία ή αλλαγή. 

Φόβος ή ελπίδα. Συντήρηση ενός μοντέλου που εξαντλείται ή σύγκρουση 

με τα συμφέροντα που το στηρίζουν. Και εδώ αποκαλύπτεται το πολιτικό πρόβλημα. Η σταθερότητα επικαλείται από όσους δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα.

Σε ένα τέτοιο δίλημμα, μπορούμε να ελπίζουμε μόνο αν επαναφέρουμε την πολιτική στον πυρήνα της ως εργαλείο συλλογικής προόδου και όχι ως πεδίο διαχείρισης φόβου. Αν η προεκλογική περίοδος μετατραπεί σε ουσιαστικό διάλογο με την κοινωνία, αν ακουστούν οι πραγματικές ανάγκες και αν υπάρξει ειλικρίνεια για τις δυσκολίες, τότε η ελπίδα μπορεί να γίνει σχέδιο και όχι απλώς σύνθημα. Και αυτό είναι το πραγματικό ζητούμενο της εποχής. Διαφορετικά, αν η πολιτική δεν τολμήσει να μιλήσει καθαρά, να συγκρουστεί και 

να προτείνει μια άλλη προοπτική δικαιοσύνης και αξιοπρέπειας, τότε το δίλημμα θα καταρρεύσει από μόνο του. Όχι επειδή οι πολίτες διάλεξαν το χάος, αλλά επειδή η «σταθερότητα» έπαψε να έχει νόημα.

Όταν η βλακεία και η γελοιότητα στην πολιτική βαφτίζεται στρατηγική! Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)

 

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται όλο και συχνότερα. Πολιτικοί της κεντρικής σκηνής αλλά και αυτοδιοικητικοί που πιστεύουν πως, αν πουν ή κάνουν κάτι ανόητο, προκλητικό ή γελοίο, θα κερδίσουν δωρεάν δημοσιότητα και τελικά ψήφους. Λειτουργούν με τη λογική των κοινωνικών δικτύων, όπου ο θόρυβος μετριέται περισσότερο από το περιεχόμενο και το «viral» θεωρείται επιτυχία από μόνο του. Κάνουν όμως ένα μοιραίο λάθος. Υποτιμούν τη νοημοσύνη των πολιτών.

 

Ο κόσμος δεν είναι χαζός. Δεν μπερδεύει τη φασαρία με την αξία ούτε το θέαμα με την ικανότητα. Μπορεί να δει, να σχολιάσει, ακόμα και να ειρωνευτεί, αλλά δεν ξεγελιέται. 

Και σίγουρα δεν εμπιστεύεται ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τα σοβαρά προβλήματα 

της χώρας σαν ανέκδοτο. Η κοινωνία δεν έχει ανάγκη από πολιτικούς- "καρικατούρες". 

Έχει ανάγκη από λύσεις. Όταν ο άλλος παλεύει να πληρώσει το ρεύμα, να ζήσει την οικογένειά του, να κρατήσει μια δουλειά ή να δώσει μέλλον στα παιδιά του, δεν αντέχει να βλέπει «εκπροσώπους» που επενδύουν στη βλακεία για λίγα λεπτά προβολής.

 

Η γελοιότητα μπορεί να φέρει views. Δεν φέρνει ψήφους. Γιατί η ψήφος δεν είναι χειροκρότημα σε τσίρκο. Είναι πράξη ευθύνης. Και κανείς δεν παραδίδει το μέλλον του σε ανθρώπους που αποδεικνύουν δημόσια ότι δεν μπορούν να σταθούν σοβαρά ούτε σε μια δήλωση.

 

Η αλήθεια είναι απλή και ενοχλητική για κάποιους. Όποιος χτίζει πολιτική καριέρα πάνω στην ανοησία, θα καταρρεύσει πάνω στην πραγματικότητα. Ο κόσμος έχει κουραστεί, έχει θυμώσει και έχει μνήμη. Θυμάται ποιοι τον κορόιδεψαν και ποιοι προσπάθησαν να τον περάσουν για βλάκα.

 

Η εποχή που η γραφικότητα μπορούσε να βαφτιστεί "αυθεντικότητα" έχει περάσει. 

Η εποχή της φτηνής πρόκλησης τελείωσε. Όποιος δεν το κατάλαβε, θα το μάθει στην κάλπη. Με τον πιο καθαρό τρόπο.

 

Διχασμένα συνδικάτα, χαμένοι εργαζόμενοι! Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος -Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)

 

Οι συνδικαλιστικές ενώσεις δεν δημιουργήθηκαν για να λειτουργούν ως κομματικά παραρτήματα ούτε ως μηχανισμοί αναπαραγωγής πολιτικών συσχετισμών. Δημιουργήθηκαν για να υπερασπίζονται τα δικαιώματα των εργαζομένων. Κι όμως, στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, οι κομματικές παρεμβάσεις έχουν μετατρέψει τον συνδικαλισμό σε πεδίο στείρας αντιπαράθεσης, υπονομεύοντας σοβαρά την ίδια τη δυνατότητα διεκδίκησης.

Οι εργαζόμενοι δεν έχουν ανάγκη από συνδικάτα που λειτουργούν ως κομματικά γραφεία. Έχουν ανάγκη από δυνατές, ανεξάρτητες και ενωτικές συλλογικές φωνές που θα διεκδικούν λύσεις και όχι εντυπώσεις. Κι όμως, για χρόνια, οι κομματικές παρεμβάσεις έχουν στραγγαλίσει τον συνδικαλισμό, μετατρέποντάς τον σε εργαλείο εξουσίας και όχι σε όπλο διεκδίκησης.

Όταν τα κόμματα ελέγχουν τις συνδικαλιστικές ενώσεις, οι εργαζόμενοι χάνουν. Τα αιτήματα υποβαθμίζονται, οι αγώνες ακυρώνονται και η ενότητα διαλύεται. Αντί για κοινό μέτωπο απέναντι στην αδικία, στήνονται εσωτερικά χαρακώματα. Αντί για λύσεις, βλέπουμε διασπάσεις. Και όσο τα συνδικάτα είναι διχασμένα, τόσο πιο εύκολα η εργοδοσία και το κράτος αγνοούν τις ανάγκες της κοινωνίας της εργασίας.

Η πραγματικότητα είναι σκληρή: ο κομματισμός απαξίωσε τον συνδικαλισμό στα μάτια των ίδιων των εργαζομένων. Η συμμετοχή μειώνεται, η απογοήτευση μεγαλώνει και η συλλογική δράση υποχωρεί. Δεν φταίνε οι εργαζόμενοι. Φταίει ένα σύστημα που χρησιμοποίησε τα συνδικάτα ως σκαλοπάτι πολιτικής ανέλιξης και όχι ως χώρο αγώνα.

Όταν τα συνδικάτα εγκλωβίζονται σε κομματικές γραμμές, τα αιτήματα των εργαζομένων περνούν σε δεύτερη μοίρα. Οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται με βάση τις πραγματικές ανάγκες της βάσης, αλλά με γνώμονα το πολιτικό όφελος, τις ισορροπίες και τις εντολές «άνωθεν». 

Η μεγαλύτερη ζημιά όμως είναι η απαξίωση. Οι εργαζόμενοι απομακρύνονται, δεν συμμετέχουν, δεν πιστεύουν. Βλέπουν τον συνδικαλισμό όχι ως εργαλείο διεκδίκησης, αλλά ως κλειστό κύκλο κομματικών στελεχών που ανακυκλώνονται. Αυτή η αποξένωση δεν είναι τυχαία· είναι το άμεσο αποτέλεσμα της κομματικής χειραγώγησης.

Αν θέλουμε ισχυρά συνδικάτα, πρέπει να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Ο συνδικαλισμός χρειάζεται ανεξαρτησία, λογοδοσία και πραγματική δημοκρατία. Χρειάζεται να απελευθερωθεί από κομματικές εξαρτήσεις και να επιστρέψει στους εργαζόμενους. Γιατί χωρίς ενότητα και καθαρό στόχο, καμία διεκδίκηση δεν μπορεί να επιτευχθεί.

 

Εκλογές 2027 και το αφήγημα της “ασφαλούς πορείας” προς τις κάλπες! Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)

 

Η «σταθερότητα» έχει αναχθεί στο κεντρικό αφήγημα του κόμματος που επιδιώκει να κερδίσει τις επόμενες εθνικές εκλογές. Σε μια εποχή πολλαπλών κρίσεων, η έννοια λειτουργεί ως πολιτικό καταφύγιο για ένα εκλογικό σώμα κουρασμένο από αβεβαιότητα, ακρίβεια και κοινωνικές ανισότητες. 

Δεν πρόκειται απλώς για μια λέξη, είναι ένα εργαλείο πολιτικής νομιμοποίησης που φιλοδοξεί να παρουσιάσει τη συνέχιση της ίδιας πορείας ως μονόδρομο.

Η αγροτική κρίση, ωστόσο, αποκαλύπτει τις ρωγμές πίσω από αυτό το αφήγημα. Οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με εκρηκτικό κόστος παραγωγής, χαμηλές τιμές, ελλιπή στήριξη και έναν σχεδιασμό που συχνά υπαγορεύεται από εξωτερικές πιέσεις και όχι από τις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής περιφέρειας. Παρ’ όλα αυτά, η κρίση αυτή αξιοποιείται πολιτικά ως επιχείρημα υπέρ της «σταθερότητας», με το επιχείρημα ότι οποιαδήποτε αλλαγή θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη ανασφάλεια. Το πρόβλημα είναι ότι η σταθερότητα χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη μετατρέπεται σε στασιμότητα. Όταν ο πρωτογενής τομέας φθίνει, όταν οι νέοι εγκαταλείπουν  την ύπαιθρο και όταν η παραγωγική βάση της χώρας αποδυναμώνεται, τότε το αφήγημα της σταθερότητας χάνει το ηθικό του έρεισμα. 

Η πραγματική πολιτική πρόκληση δεν είναι η διαχείριση της εικόνας, αλλά η οικοδόμηση ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου με τον αγροτικό κόσμο και την περιφέρεια. Οι επόμενες εκλογές δεν θα κριθούν μόνο στο δίλημμα «σταθερότητα ή αστάθεια», αλλά στο αν οι πολίτες θα πειστούν ότι υπάρχει μια εναλλακτική προοπτική που συνδυάζει ασφάλεια, ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή.

Με πίστη στα απλά και στα ουσιαστικά σας εύχομαι καλά Χριστούγεννα και μια νέα χρονιά γεμάτη δύναμη και χωρίς προβλήματα.Μαζί, Θεού θέλοντος  μετά τις γιορτές!

 

Αν είχαμε "δεύτερη ψήφο" και στις εθνικές εκλογές...θα έτριζαν καρέκλες στο Μαξίμου! Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)

 

Η δημόσια συζήτηση σχετικά με τον νέο εκλογικό νόμο της αυτοδιοίκησης έχει ανοίξει έναν ευρύτερο διάλογο για τον τρόπο με τον οποίο εκφράζεται η λαϊκή βούληση. Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι, αν το μοντέλο της «δεύτερης ψήφου» εφαρμοζόταν και στις εθνικές εκλογές, το πολιτικό σκηνικό θα μπορούσε να είχε πάρει εντελώς διαφορετική τροπή  στις επόμενες κάλπες.

Η δεύτερη ψήφος, δηλαδή η δυνατότητα οι πολίτες να εκφράζουν χωριστά 

την προτίμησή τους για κυβέρνηση και για την πολιτική κατεύθυνση ,της περιφέρειας ή του δήμου, ενισχύει τη δημοκρατική εκπροσώπηση και περιορίζει το φαινόμενο της «τυφλής» κομματικής ταύτισης. Σε ένα τέτοιο σύστημα, ο ψηφοφόρος έχει περισσότερο χώρο να εκφράσει σύνθετα μηνύματα. Μπορεί να δώσει ισχυρή εντολή αλλαγής, ακόμη κι αν επιλέξει σταυρό σε πρόσωπα ή σχηματισμούς  που εκτιμά σε τοπικό επίπεδο.

Τώρα φανταστείτε, απλώς φανταστείτε, αυτό το μοντέλο να ίσχυε 

και στις εθνικές εκλογές. 

Θα μιλούσαμε για εντελώς άλλο αποτέλεσμα. Το «σίγουρο» κυβερνητικό προβάδισμα δεν θα ήταν και τόσο σίγουρο, γιατί η δεύτερη ψήφος θα ξεδίπλωνε τη γνήσια κοινωνική διάθεση, αυτή που συχνά χάνεται μέσα στο δίλημμα «σταθερότητα ή περιπέτεια».

Πιο συγκεκριμμένα αν το πρώτο κόμμα των δημοσκοπήσεων,η κυβέρνηση, 

δεν έπαιρνε το 42% στην πρώτη κάλπη για να κυβερνήσει και οι λοιπές αντιπολιτευτικές δυνάμεις είχαν ως δεύτερη επιλογή το δεύτερο κόμμα των δημοσκοπήσεων με στόχο να αλλάξει η κυβέρνηση, αυτό θα ήταν περισσότερο και από σίγουρο!  

Με ένα τέτοιο σύστημα, ακόμη κι αν η κυβέρνηση έβγαινε πρώτη, θα μπορούσε να χάσει την πλειοψηφία μέσα σε μια νύχτα. Θα ήταν η απόλυτη δημοκρατική ανατροπή: όχι με φωνές, όχι με οργή, αλλά με ένα έξυπνο, κομψό εργαλείο που ήδη ισχύει στην αυτοδιοίκηση. Ο νέος εκλογικός νόμος στην αυτοδιοίκηση αποτελεί ένα παράδειγμα που Το ερώτημα είναι αν η πολιτεία έχει τη βούληση να μεταφέρει αυτή την αλλαγή και 

στο εθνικό επίπεδο, δίνοντας πραγματική δεύτερη ευκαιρία στη φωνή των πολιτών.

Ήρθε ίσως η ώρα να το παραδεχθούν όλοι. Η εναλλακτική ψήφος δεν θα έφερνε “αστάθεια”. Θα έφερνε αλήθεια και θα έβαζε φρένο στην απόλυτη κυριαρχία!

 

Oι Μνηστήρες περισσεύουν, η Ηγεσία απούσα, το Κόμμα στην "εντατική"! Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ Επικοινωνιολόγος Συγγραφέας Οδηγών Πολιτικής Αυτοβελτίωσης (Σ.Ο.Π.Α.)

Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική ζωή ενός κόμματος που η εικόνα μιλάει από  μόνη της. Ηγεσία απούσα, στελέχη σε παράταξη μάχης και μια παράταξη που μοιάζει περισσότερο με θάλαμο ανάνηψης  παρά με ζωντανό πολιτικό οργανισμό. 

Όταν οι μνηστήρες περισσεύουν, δεν έχουμε έκρηξη ενδιαφέροντος, έχουμε διάλυση κέντρου βάρους. Γιατί όπου δεν υπάρχει στιβαρή ηγεσία, υπάρχει κενό. Και το κενό πάντοτε γεμίζει από θόρυβο, όχι από προοπτική.

Το κόμμα θυμίζει ασθενή διασωληνωμένο, που αντί για θεραπεία δέχεται διαρκώς ενέσεις προσωπικών ατζεντών. Ο καθένας δηλώνει έτοιμος να «αναλάβει», αλλά κανείς δεν δείχνει ικανός να ενώσει. Ο πολιτικός διάλογος υποκαθίσταται από υπόγειες διαρροές, τα κομματικά όργανα παρακάμπτονται, και η κοινωνία παρακολουθεί μια εσωτερική σύγκρουση που δεν παράγει ούτε πολιτική, ούτε ελπίδα.

Ένα κόμμα που βρίσκεται «στην εντατική» δεν χρειάζεται απλώς νέες φιλοδοξίες. Χρειάζεται οξυγόνο πολιτικής ουσίας, καθαρό στρατηγικό στόχο και ένα αφήγημα που να μιλά στους πολίτες. Αντί γι’ αυτό, πολλές φορές βλέπουμε μια εσωστρέφεια που παγιδεύει την παράταξη σε μικροπολιτικές διαμάχες, σε προσωπικές στρατηγικές και σε έναν διαρκή αγώνα εντυπώσεων. 

Ο δημόσιος λόγος κατακερματίζεται και ο πολίτης αδυνατεί να δει το συλλογικό όραμα πίσω από τις προσωπικές φιλοδοξίες.

Όταν η ηγεσία λείπει, εμφανίζεται το κενό εξουσίας. Και το κενό αυτό ποτέ δεν μένει άδειο. Το καλύπτουν πρόσωπα που αναζητούν ρόλο, στελέχη που δοκιμάζουν τα όριά τους, ομάδες που προσπαθούν να επιβάλουν την ατζέντα τους. Όμως ένα κόμμα δεν αναγεννάται με πολλούς «ενδιαφερόμενους» αλλά με λίγους αποφασισμένους και με μια ηγεσία που μπορεί να μετατρέψει τη διαφωνία σε δημιουργική ζύμωση, όχι σε εσωτερικό πόλεμο.

Αν το κόμμα θέλει πραγματικά να βγει από την εντατική, πρέπει να σταματήσει να λειτουργεί σαν ανοιχτή αγορά φιλοδοξιών. Να αποδείξει ότι υπάρχει συλλογικό σχέδιο, ότι οι προτάσεις προηγούνται των προσώπων, ότι η χώρα έχει λόγους να το ακούσει ξανά. Και αυτό δεν το κάνουν οι πολλοί πρόθυμοι, αλλά οι λίγοι αποφασισμένοι.

Γιατί στο τέλος, οι πολίτες δεν αναζητούν άλλον έναν μνηστήρα. 

Αναζητούν ηγεσία. Και αυτή, σήμερα, λείπει κραυγαλέα.